🎭 8 Sınıf Cümlenin Ögeleri Pdf
11sinif; tÜrk dİlİ ve edebİyati; 11. sinif tÜrk dİlİ ve edebİyati yaprak test. cÜmlenİn Ögelerİ 4 - test 1 - sayfa 31 Çözümler testler; konu anlatimi; yazinin kurallari - noktalama İŞaretlerİ 2 - test 1 - sayfa 33 Çözümler testler; konu anlatimi;
8 sınıf Türkçe konuları verilmiştir. İstediğiniz konuya tıklayarak hemen o konunun testlerine gidebilirsiniz. 8. sınıf Türkçe kazanım testleri LGS ve okul sınavlarınıza yardımcı olmak amacıyla yeni nesil sorular ile hazırlanmıştır. Aşağıdaki konu başlıkları üzerinden testleri çözmeye başlayabilirsiniz.
CümleninÖğeleri Deneme Sınavı Pdf İndir Cümlenin Öğeleri Deneme Sınavı Pdf İndir Cümlenin öğeleri ile alakalı yirmi sorudan oluşan bu denemeyi sizlerle paylaşıyoruz. Bu denemenin hazırlanmasında emeği geçen İrfan Aslan hocamıza çok çok teşekkür ediyorum. 8. Sınıf 1. Dönem 2. Türkçe Yazılı Sınavı İndir
SınıfTürkçe Kesme İşareti, Soru İşareti, Ünlem İşareti, Parantez Çalışma Kağıdı 8. Sınıf Türkçe Cümlenin Ögeleri Genel Etkinlik 8. Sınıf Türkçe Sözel Mantık Konu Anlatım Ve Çalışma Kağıdı 8. Sınıf Türkçe Sözcükte Anlam Çalışma Kağıdı 8.
Buyazı Aralık 8, 2020 tarihinde admin tarafından yazılmıştır. Cümlenin ögeleri testi, TYT ve 11. sınıf öğrencilerimiz için Aysel SAVAŞ YILDIRIM tarafından hazırlandı. Testin PDF versiyonunu indirmek için Cümlenin Ögeleri Test PDF dosyasını indirmeniz mümkün. Testi çevrim içi çözdüğünüz takdirde "Bitir" tuşuna
2 Cümlenin öğeleri ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Öğe ayrımında tamlamalar, ikilemeler, deyimler, kelime grupları (söz grupları) ve birleşik yapılı fiiller bölünmez. B) Öğeler bulunurken yüklemin dışında hiçbir öğeye soru sorulmaz. C) Hitaplar, ünlemler, bağlaçlar cümle öğesi
YeniMEB müfredatına göre hazırlanan 8. sınıf türkçe dersi yazılı soruları 2021-2022 PDF indir. 8. Sınıf Türkçe Yazılı Soruları ve Cevapları 2021-2022. 1. SINIF; 2. SINIF; 3. SINIF; 4. SINIF fiilimsi, cümlenin öğeleri, cümle vurgusu, fiillerde çatı, cümle
CümleninÖğeleri Konu Anlatımı PDF - Fulya Hoca. Merhaba arkadaşlar.Cümlenin Öğeleri Konu Anlatımı PDF dosyasında güncel konu anlatımını bulabilirsiniz. Bilgisayarınıza ya da telefonunuza indirip istediğiniz zaman konu çalışmak ya da tekrar yapmak için kullanabilirsiniz. Başarılar dilerim. CÜMLENİN ÖGELERİ PDF
8 Sınıf Cümlenin Ögeleri: Cümlenin Ögeleri Konu Anlatımı, Örnek Alıştırmalar Ve Etkinlikler! Cümle; bir fikri, düşünceyi, dileği, haberi ya da duyguyu anlatan, birden fazla kelimeden oluşmuş anlatım birimidir. İçerisindeki kelimelerin tek başına ya da diğer kelimelerle birlikte bir grup halinde yaptıkları göreve ise
icXlu. Cümle Ögeleri Yüklem, ÖzneNesne Belirtili Nesne / Belirtisiz NesneYer Tamlayıcısı Dolaylı TümleçZarf Tamlayıcısı Belirteç TümleciCümle Vurgusu, Ara Söz / Ara Cümle
5. SINIF Etkinlikler 5. Sınıf Denemeleri 5. Sınıf Bursluluk 6. SINIF Etkinlikler 6. Sınıf Denemeleri 6. Sınıf Bursluluk 7. SINIF Etkinlikler 7. Sınıf Denemeleri 7. Sınıf Bursluluk 8. SINIF Etkinlikler 8. Sınıf Konu Anlatımı+Çalışma Kağıdı+Test 8. Sınıf Denemeleri 8. Sınıf Bursluluk LGS LGS Örnek Sorular ve Çalışma Soruları Öğretmen Yıllık Planlar Evraklar İş Günü Takvimi Öğretim Programları Ders Kitapları ve Dinleme/İzleme Metinleri CÜMLENİN ÖGELERİ KONU ANLATIMLARI PDF İNDİR ADI HAZIRLAYAN AÇIKLAMA Cümlenin Ögeleri Mustafa Aygün Cümlenin Ögeleri Son Viraj Yayınları Cümlenin Ögeleri Aydın Yayınları ÇALIŞMA KAĞITLARI PDF İNDİR CEVAP ANAHTARI ADI ETKİNLİK SAYISI HAZIRLAYAN AÇIKLAMA İnteraktif Cümlenin Ögeleri 11 Mustafa Aygün Dosya İçindedir. Cümlenin Ögeleri 6 Aydın Yayınları Yoktur. BTA Cümlenin Ögeleri 5 BTA Facebook Grubu TESTLER PDF İNDİR CEVAP ANAHTARI TEST ADI TEST SAYISI SORU SAYISI HAZIRLAYAN AÇIKLAMA Dosya İçindedir. Cümlenin Ögeleri 6 67 Model Eğitim Yayınları Dosya İçindedir. Cümlenin Ögeleri 5 90 Bilal Kış, Osman Nuri Ceylan, Merve Türk Türkçe Dersi Etkinlik Paylaşımı Dosya İçindedir. Cümlenin Ögeleri 1 9 Tolga TORMAN, Suna YARGICI, Bülent AVCI, Ahmet Fatih Erdem Cümlenin Ögeleri 3 48 Beyin Takımı Yayınları Dosya İçindedir. Cümlenin Ögeleri 9 103 Aydın Yayınları
TEMEL ÖĞELER Yüklem Fiil, Eylem Cümledeki işi, hareketi, yargıyı bildiren çekimli unsura yüklem denir. Yükleme, cümlede yargı bildiren çekimli öge de diyebiliriz. Yüklem, yukarıda belirttiğimiz gibi, cümlenin temel ögesidir. Yani yüklem olmadan cümle de oluşmaz. » Ben işlerimi zamanında “yapmak” sözcüğü, bir yargı taşıdığı için yüklemdir. » Buradaki evlerin hepsi çok “güzeldi” sözcüğü bağımsız bir yargıyı sonuca bağladığı için yüklemdir. » Komşu, komşunun külüne ise “muhtaç” ismi, ek eylemin geniş zamanı ile çekimlenerek yüklem görevini üstlenmiştir. **Yüklemi bulmak için herhangi bir soru yoktur. Fiiller ya da isim soylu sözcükler çekimlenerek bu görevi üstlenir. Yüklem bir sözcükten oluşabileceği gibi sözcük grubundan da oluşabilir. » Kadın, çocuğunu çok merak ediyordu. » Babamın çantası, arabanın bagajındaymış. Özne Yüklemin bildirdiği iş, oluş ya da durumu yapan veya cümledeki olanı karşılayan ögeye özne denir. Özne, cümlenin temel öğesidir; ancak her cümlede bulunmak zorunda değildir. Özne, fiil cümlelerinde işi yapandır. İsim cümlelerinde bir eylem bulunmadığı için özne, yüklemin bildirdiği durumda olandır. Özne, yükleme sorulan “kim, ne?” soruları ile bulunur. Ancak özellikle “ne” sorusu, nesneyi bulmak için de sorulduğundan, özne sorusunu yükleme “yapan kim, olan ne?” biçimlerinde sormamız daha doğru olur. » Çocuklar bahçede neşeyle koşuyor. koşan kim?/ kim koşuyor?cümlesinde “koşma” eylemini gerçekleştiren “çocuklar”dır. Bunu yükleme sorduğumuz “koşan kim?” sorusu ile bulabiliyoruz. » Bugün hava çok güzeldi. güzel olan ne?cümlesinde özneyi bulmak için sorumuzu yüklemle birlikte sorarız “Güzel olan ne?” Cevap durumundaki “hava” sözcüğü özne görevindedir. Özne; gerçek özne, gizli özne ve sözde özne olmak üzere üç grupta incelenir *Gerçek Açık Özne Yüklemin bildirdiği yargıyı gerçekleştiren ya da yargının konusu olan varlığın cümlede açıkça ifade edildiği öznedir. » Bu konuyu bize Elif anlatacak. anlatacak olan kim?/ kim anlatacak?cümlesinde “Elif” öznedir. Çünkü yüklemde bildirilen “anlatma” işini yapan durumundadır. *Gizli Özne Cümlede bir sözcük olarak bulunmayan, yüklemin çekiminden anlaşılan öznelere gizli özne denir.» Bu konuyu size anlatacağım. anlatacak olan kim?/ kim anlatacak?cümlesinin yüklemi “anlatacağım” sözüdür. Özneyi bulmak için “anlatacak olan kim?” diye soruyoruz, “Ben” cevabı alıyoruz; ancak bu söz cümlede yok, biz bunu yüklemin bildirdiği şahıstan çıkarıyoruz. Öyleyse bu cümlenin öznesi gizli öznedir. » Dün akşam çok eğlendik. eğlenen kim? → biz → gizli özne» Bize soğuk davranıyor. soğuk davranan kim? → o → gizli özne Nesne Nesne, cümlede öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir. Nesne, sadece yüklemi geçişli olan fiil cümlelerinde vardır ve yükleme sorulan “ne, neyi, kimi?” sorularıyla bulunur. » Bugün seni çok aradım. kimi aradım?cümlesinde yükleme sorulan “kimi?” sorusuna cevap veren “seni” sözcüğü nesnedir. » Fuardan kardeşime kitap aldım. ne aldım?cümlesinde “ne” sorusuna cevap veren “kitap” sözcüğü nesnedir. Nesneyi belirtili nesne ve belirtisiz nesne olmak üzere iki grupta incelemek mümkündür Belirtili Nesne Yükleme sorulan “neyi, kimi?” sorularına cevap veren sözcük ya da sözcük gruplarıdır. Belirtili nesne durumundaki sözcük ya da sözcükler yükleme belirtme hâl ekiyle -i bağlanır.»Bu maçı mutlaka izlemeliyim. neyi izlemeliyim? belirtili nesnecümlesinde “neyi” sorusuna cevap veren “bu maçı” sözü belirtili nesne olarak kullanılmıştır. Belirtisiz Nesne “-i” belirtme hâl ekini almayan ve özneyi bulduktan sonra yükleme sorulan “ne?” sorusuna cevap veren sözcükler, belirtisiz nesne olur. » Adam bir çuval taşıyordu? ne taşıyordu? belirtisiz nesnecümlesinde yükleme sorulan “ne” sorusuna “bir çuval” cevabını alıyoruz. Bu sözcük yalın olarak kullanıldığından yani belirtme hâli eki almadığından belirtisiz nesnedir. NOT Cümlenin öğeleri bulunurken özne ve nesneyi karıştırmamak için önce yüklemi, sonra özneyi, daha sonra da nesneyi bulmalıyız. Dolaylı Tümleç Dolaylı Tümleç, yüklemi yer anlamıyla tamamlayan ögedir. Cümlede yaklaşma, bulunma, uzaklaşma bildiren, yüklemi yer anlamıyla tamamlayan öğedir. Yer tamlayıcısı “-e, -de, -den” ekleriyle oluşan sözcük veya sözcük gruplarıdır. Dolaylı tümleç, yükleme sorulan “kime, kimde, kimden; nereye, nerede, nereden; neye, neyde, neyden?” gibi sorularla bulunur. » Baş ucumdaki lâmbayı yakıp, saate baktım. neye baktım? yer tamlayıcısıcümlesinde yükleme sorulan “neye” sorusuna cevap veren “saate” sözcüğü dolaylı tümleçtir. » Seninle evde konuşacağım. nerede konuşacağım? dolaylı tümleç / yer tamlayıcısıcümlesinde yükleme sorulan “nerede” sorusuna cevap veren “evde” sözcüğü dolaylı tümleç görevindedir. NOT İsmin “-e, -de, -den” hâl eklerini alan her sözcük cümlede dolaylı tümleç görevinde bulunmaz. Bu ekleri alan sözcükler, cümlede zaman veya durum bildirirse, zarf tümleci olur. » Tam iki saat ayakta bekledik.” zarf tümleci» Unutma, akşama seninle buluşacağız.” zarf tümleci Yukarıdaki cümlelerde “ayakta ve akşama” sözleri zarf tümleci görevindedir. Bunu yükleme sorduğumuz sorulardan da anlayabiliriz. Birinci cümlede hâl ekini alan sözcük “nasıl”, ikinci ve üçüncü cümledeki sözcükler ise “ne zaman” sorularına cevap vermektedir. Zarf Tümleci Yön, zaman, tarz, sebep, miktar, vasıta ve şart bildirerek yüklemi tamamlayan ve yükleme sorulan “ne zaman, nasıl, niçin, niye, neden, ne kadar, ne şekilde?” gibi sorulara cevap veren söz ya da söz öbekleri cümlede zarf tümleci zarf tamlayıcısı olarak kullanılır.» Batuhan bugün derse gelmedi. ne zaman gelmedi? zarf tümlecicümlesinde yükleme sorulan “ne zaman” sorusuna cevap veren “bugün” sözü zaman bildiren zarf tümlecidir. » Tuğçe derslerine çok çalışırdı. ne kadar çalışırdı? zarf tümlecicümlesinde yükleme sorulan “ne kadar” sorusuna cevap veren “çok” sözcüğü miktar bildiren zarf tümleci görevinde kullanılmıştır. NOT Aşağı, yukarı, içeri, dışarı, ileri, geri vb.” sözcükler, yalın halde kullanıldığında zarf tümlecidir. Ancak bu sözcükler isimlere eklenen hâl eklerini aldıklarında zarf tümleci olmaz, cümlenin farklı bir ögesi olur. » Ahmet, dışarıya çıkmıştı. nereye çıkmıştı? dolaylı tümleç / yer tamlayıcısıcümlesinde “Nereye çıkmıştı?” sorusuna cevap veren “dışarıya” sözcüğü “-e” hal eki aldığı için dolaylı tümleçtir.» Görevli, içeriyi kontrol etti. nereyi kontrol etti? nesnecümlesinde “Nereyi kontrol etti?” sorusuna cevap veren “içeriyi” sözü hal eki aldığı için nesne görevindedir. » Aşağı bakma “Nereye bakma?” sorusuna cevap veren “aşağı” sözü hal eki almadan yön bildirdiği için zarf tümlecidir. Ara Söz Herhangi bir ögenin açıklayıcısı olarak cümleye giren, iki virgül veya iki kısa çizgi arasında yer alan, cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında herhangi bir daralmaya yol açmayan, bazen bağımsız olarak da cümleye girebilen sözcük ya da sözcük gruplarına ara söz denir.» Dil, insanın en güçlü silahı, konuştukça etkisini gösterir.» İzmir’e, doğduğu kente, gidiyordu.» Yaşlı adam onu, kara kuru çocuğu, bağrına cümlelerde ara söz, cümlenin sırasıyla “özne, dolaylı tümleç, nesne” gibi öğelerini oluşturmuştur. » Ülkenize, Belçika’ya, bizi de davet eder misiniz?» Dünyanın en yüksek noktasına, Everest’e, bir Türk sporcu da “Belçika” ve “Everest’e” sözleri ara sözdür ve dolaylı tümleçlerin açıklayıcısı olarak kullanılmıştır. NOTAra söz, bir ögenin açıklayıcısı olarak kullanılmışsa, daima açıkladığı ögeden sonra gelir. Bir ögenin açıklayıcısı olarak kullanılmamışsa cümlede bağımsız olarak kullanılır ve cümle dışı unsur olarak kabul edilir. » O günün akşamı, sen de hatırlayacaksın, çay bahçesinde “sen de hatırlayacaksın” sözleri ara sözdür; ama herhangi bir ögenin açıklayıcısı olarak kullanılmamıştır dolayısıyla cümle dışı unsurdur. Cümlede Vurgu Fiil cümlelerinde yükleme en yakın ögededir. İsim cümlelerinde yüklemdedir.
A. TEMEL ÖGELER 1. YÜKLEM Cümlede oluş, iş ve hareket bildiren sözcük ya da sözcük grubudur. Cümlede ilk bulunan ögedir ancak yüklemi bulduran herhangi bir soru yoktur. Diğer ögeleri bulabilmek için tüm sorular yükleme sorulur. Fiiller, kip ve kişi eki alarak yüklem olabilir. Örnekler Mehmet çok hızlı koşuyorsun. → "Koş-" fiili, “-yor” kip ekini ve “-sun” kişi ekini alarak yüklem olmuş. İsimler veya isim soylu sözcükler ek-fiil alarak yüklem olabilir. Örnekler Uzunca bir yolculuktan sonra köydeydik. → Köy sözcüğü, ek fiilin görülen geçmiş zaman eki olan “-di”yi alarak yüklem olmuş. Cümlede birden fazla yüklem bulunabilir. Örnekler Çok yoruldum, yatıp biraz dinleneceğim. Yüklem, genelde cümlenin sonundadır ancak başında veya ortasında da olabilir. Örnekler Derya’yı dün sabah okulda görmüştüm. Dün sabah okulda görmüştüm Derya’yı. Görmüştüm Derya’yı dün sabah okulda. Tek bir sözcük yüklem olabileceği gibi bir sözcük grubu da yüklem olabilir. Örnekler Arabası yarı yolda bozuldu. Arabayı ağacın gölgesine park etti. Tamamı yüklem olan cümleler de olabilir. Örnekler Tüm sözcük türleri yüklem olabilir. Yeşilin bin bir tonuyla bezeli bir ormandaydık. Yüklem Sınıfın en uzun boylu Örnekler Anahtarı düşürdüğü yer buraydı. → Zamir Tek görevi dosyaları düzenlemekti. → Fiilimsi Çöp kovaları binanın arkasındaydı. → İsim tamlaması Ömer, çalışkan bir çocuktur. → Sıfat tamlaması Yardımlarınız için teşekkür ederim. → Birleşik fiil Bu hediyeler, benim içinmiş. → Edat grubu Başım yine dara düştü. → Deyim 2. ÖZNE Bir cümlede bildirilen işi yapan, yüklemin bildirdiği durumu üzerine alan kişi veya varlıktır. Cümlede yüklemden sonraki en önemli ögedir. Bu yüzden, yüklemden hemen sonra özne bulunur. Özneyi bulabilmek için yükleme “Kim?” ve “Ne?” soruları sorulur. Ancak bu soruları “-en kim?”,“-en ne?”; “olan kim?”, “olan ne?” kalıplarıyla sormak en doğrusudur. Böylelikle olası bir özne/nesne karışıklığının önüne geçilmiş olur. Örnekler Deniz,Öyeni bir Alan kim? -Deniz Şiddetli rüzgâr,Öağacın ne? -Şiddetli rüzgâr Ömer,Öailenin tek tek çocuğu olan kim? -Ömer Babaannesinin eviÖüst sokakta olan ne? -Babaannesinin evi Gerçek ve sözde özne olmak üzere iki özne türü vardır 1. Gerçek Özne Açık ve gizli özne olmak üzere iki çeşittir. Açık Özne Cümlede açıkça yazılı olan öznedir. Örnekler Neslihan Hanım,Açık Öznegazetesini kim? -Neslihan Hanım Gizli Özne Cümlede açıkça yazılı olamayan öznedir. Örnekler OGÖGazetesini Uyarı Gizli özne, öge sıralanışında ve sayısında dikkate alınmaz. Biz GÖ Geçen gün ZT Melih’le ZT markette YT karşılaştık. Y Öge sayısı 4 Öge sıralanışı ZT – ZT – YT – Y 2. Sözde Özne Eylemin, kimin tarafından yapıldığı belli olmayan cümlelerde yapılan işten etkilenen ögedir. Bir cümlede sözde özne olabilmesi için yüklemde mutlaka “-l” ve “-n” seslerinden birinin bulunması gerekir. Örnekler Davetiyeler,SÖilgililereyollandıYyollanan ne? -Davetiyeler. Yollama işini yapan kim? -Belli değil. Olay, ne? -Olay. Araştırma işini yapan kim? -Belli değil. Uyarı “… tarafından” ya da “…-ca” kalıpları cümledeki öznenin türünü değiştirmez. Suçlular,SÖpolis tarafındantutuklandıY Halk,SÖyetkililercebilgilendirildiY Bazı cümlelerde özne kullanılmayabilir. Sabah,ZTerkenZTkalkılacakY B. YARDIMCI ÖGELER 1. NESNE DÜZ TÜMLEÇ Cümlede, öznenin yaptığı işten etkilenen varlıktır. Nesne, iki çeşittir a. Belirtili Nesne Özneyi kullanarak yükleme sorulan “Neyi?”, “Kimi?”, “Nereyi?” sorularının cevabı belirtili nesneyi verir. Belirtili nesne olan sözcük ya da sözcük grubu belirtme hâl ekini -i hâl ekini alır. Örnekler neyi suluyor? -Ağaçları Ntaklit Zeynep kimi taklit ediyor? -Ablasını nereyi süslüyor? -Bahçeyi b. Belirtisiz Nesne Özneyi kullanarak yükleme sorulan “Ne?” sorusunun cevabı belirtisiz nesneyi verir. Örnekler Kardeşim,ÖbendenYTbir bardak ne istedi? -Bir bardak süt AylaÖ“Bu konuyu çok iyi anladım.” ne dedi? – Bu konuyu çok iyi anladım. 2. YER TAMLAYICISI DOLAYLI TÜMLEÇ Özneyi kullanarak yükleme sorulan “Kime?”, “Kimde?”, “Kimden?”; “Neye?”, “Neyde?”, “Neyden?”; “Nereye?”, “Nerede?”, “Nereden?” sorularının cevabı yer tamlayıcısını verir. Yer tamlayıcısı olan sözcük ya da sözcük grubunda mutlaka “-e, -de, -den” hâl eklerinden biri bulunur. Örnekler Eve ulaştığınızda bana haber verin. → Kime haber verin? -Bana Bir dönem köyde yaşadım. → Nerede yaşadım? -Köyde Yoğurt, sütten yapılır. → Yoğurt neyden yapılır? -Sütten Uyarı “-e, -de, -den” hâl eklerini alan her sözcük yer tamlayıcısı değildir. ÖfkedenZTdeliye “Öfkeden” sözcüğü, sebep bildiriyor; bu nedenle yer tamlayıcısı değildir. 3. ZARF TAMLAYICISI ZARF TÜMLECİ Özneyi kullanarak yükleme sorulan “Ne zaman?”, “Nasıl?”, “Niçin?”, “Niye?”, “Neden?”, “Ne kadar?”, “Ne şekilde?”, “Ne ile?”, “Kim ile?”, “Nereye?” sorularının cevabı zarf tamlayıcısını verir. Örnekler Canım zaman gelirim? -Canım sıkıldığında Meraklanma gizledik? -Meraklanma diye Beni almak Niçin gelmiş? -Beni almak için / Nasıl gelmiş? -Arabayla Uyarı “Nereye?” sorusuna cevap olan aşağı, yukarı, içeri, dışarı, ileri, geri, öte, beri gibi yer-yön bildiren sözcükler ek almadıklarında zarf tamlayıcısı; “-e, -de, -den” eklerinden birini aldıklarında yer tamlayıcısı olurlar. Sude Hanım,Öaz Hanım nereye indi? -Aşağı Sude Hanım,Öaz Hanım nereye indi? -Aşağıya ÖGELERİN SORU TABLOSUÖGE ADIYÜKLEME YÖNELTİLECEK SORULARAÇIKLAMAÖZNEFiil cümlelerinde,yüklem+en kim? yüklem+en ne?Mutlaka yalın hâlde bulunur. “Neyin?”, “Kimin?” diye bir öge buldurma sorusu yoktur. Eğer bu soruları sormak zorunda kalıyorsanız hata cümlelerinde yüklem+olan kim? yüklem+olan ne?BELİRTİSİZ NESNEDÜZ TÜMLEÇNe?Mutlaka yalın hâlde NESNEDÜZ TÜMLEÇNeyi?, Kimi?, Nereyi?Mutlaka ismin -i hâlinde TAMLAYICISIDOLAYLI TÜMLEÇKime?, Kimde?, Kimden? Neye?, Neyde?, Neyden? Nereye?, Nerede?, Nereden?Mutlaka ismin -e, -de, -den hâlinde TAMLAYICISI ZARF TÜMLECİNe zaman?, Nasıl?, Niçin?, Niye?, Neden?, Ne kadar?, Ne şekilde? Ne ile?, Kim ile?, Nereye?“Nereye?” sorusunun cevabı yalın hâlde ise zarf tümleci olur. ÖGELER BULUNURKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR? Önce yüklem, sonra özne bulunur. Diğer ögeler, özne aracılığıyla yüklem sorulan sorularla bulunur. Örnekler Hasan, dün bisikletini okulda vermiş. Vermiş → Yüklem Veren kim? → Hasan Özne Hasan neyi vermiş? → Bisikletini Belirtili Nesne Hasan bisikletini ne zaman vermiş? → Dün Zarf Tamlayıcısı Hasan dün bisikletini nerede vermiş? → Okulda Yer Tamlayıcısı Herhangi bir öge, bir tek sözcükten oluşabileceği gibi sözcük gruplarından da oluşabilir. Örnekler Murat, Arda”nın telefonuÖ Ahmetlerin evindeYT Hayatı en zor zamanlarda bile yaşanır kılanÖznesevdiklerimizin içimizi ısıtan Deyimler, ikilemeler, edat grupları, fiilimsi grupları, yardımcı fiileler oluşan birleşik fiiller, isim ve sıfat tamlamaları tek bir ögedir, parçalanmaz. Örnekler Buraya her gelişimde içim açılıyor. → Deyim Konuşa konuşa akşam ettiler. → İkileme Söylediklerinin hiçbiri doğru değildi. → Edat grubu Hasta olduğu için gelemedi. → Fiilimsi grubu Teklifimi kabul ettiler. → Birleşik fiil Hava değişimden etkilendik sanırım. → İsim tamlaması Yavru köpeği sahiplendik. → Sıfat tamlaması Uyarı Bazen deyimler ve tamlamalar iç içe girebilir. Bu gibi durumlarda öge bir bütün olarak alınır.“Melda’nın ağzı kulaklarına varıyordu.” cümlesini ögelerine ayırmak istediğimizde “ağzı” sözcüğü hem tamlama içinde hem de deyim ağzı → İsim tamlamasıAğzı kulaklarına varıyordu → DeyimMelda’nın ağzı kulaklarına varıyordu. Yüklem Deyim ve tamlamayı ayıramadığımız için cümlenin tamamı yüklemdir. Cümlede her öge çeşidinden birden fazla olabilir. Örnekler Ayşe,Öolanları duyuncaZTsinirlendi;YarkadaşıÖonuB’li Soru cümlelerinde ögeyi bulmak için cümleye cevap verilmesi karışıklığı önler. Örnekler Kapıdaki kimmiş? → Kapıdaki Kağan’mış. Yüklem Ders ne zaman bitecek? → Ders saat üçte bitecek.Zarf Tümleci Mehmet kimi aradı? → Mehmet Ali’yi aradı.Belirtili Nesne Ara sözler ögenin açıklayıcısı durumunda olabilir. Örnekler Annem,Özneo fedakâr kadın,Öznenin Açıklayıcısıcanımın Cümle dışı unsurlar, yükleme sorulan hiçbir soruya cevap vermeyen yapılardır. Ara cümleler, seslenmeler, ünlemler, onay bildiren sözcükler ve bazen bağlaçlar cümle dışı unsur olarak değerlendirilir. Örnekler Çalışınca, emin ol, başaramayacağın hiçbir şey yoktur. → Ara cümle Hey, sesimi duyan var mı? → Seslenme Tüh, yine geciktim. → Ünlem Peki, ben de sizinle gelirim. → Onay Baktı ve geçti. → Bağlaç Uyarı Bağlaçlar her zaman cümle dışı unsur ve Melih, birazdan gelecek. → “ve” bağlacı bu cümlede öznenin içinde yer almıştır. Gelecek olan kim? -Arda ve Melih Özne Alıntı cümleler, ayrı ayrı ögelerine ayrılmaz. Genellikle bulundukları cümlenin nesnesi durumundadırlar. Örnekler Bekir amcaÖ“Onun ipiyle kuyuya inilmez.”Belirtisiz Uyarı “Kimin?”, “Neyin?” diye bir öge buldurma sorusu yoktur. Eğer bu soruları sormak zorunda kalmışsanız bir tamlamayı bölmüşsünüz demektir. Ezgi’ninÖyarışma heyecanı anlaşılıyordu? -Ezgi’ninYANLIŞ Ezgi’nin yarışma heyecanıÖ sesindenYT Anlaşılan ne? -Ezgi’nin yarışma heyecanıDOĞRU KONUYLA İLGİLİ DAHA FAZLA İÇERİK
8 sınıf cümlenin ögeleri pdf
